6136 Sayılı Kanuna Muhalefet Suçu Nedir?
Ruhsatsız silah, mermi veya bıçak bulundurma, taşıma ve satın alma suçları; Türk Ceza Kanunu'nda değil, özel bir kanun olan 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'da düzenlenmiş şekli suçlardandır. Bir başka deyişle, bulundurma, taşıma veya satın alma hareketinin gerçekleştirilmiş olması suçun tamamlanması için yeterlidir; ayrıca bir zararın doğması veya failin bir yarar sağlaması aranmaz. Uygulamada bu suçlara kısaca "6136 sayılı Kanuna muhalefet suçu" denilmektedir.
6136 sayılı Kanun'a göre suç teşkil eden başlıca fiiller şunlardır:
- Ruhsatsız silah veya mermi bulundurmak (m.13),
- Ruhsatsız silah veya mermi taşımak (m.13),
- Ruhsatsız silah veya mermi satın almak (m.13),
- Bulundurma ruhsatlı bir silahı veya diğer aletleri taşımak (m.13),
- Ateşli silahlara ait namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesi gibi ana veya balistik önemi haiz parçaları ya da ses/gaz fişeği atabilen bir silahken bu Kanun kapsamına giren bir silah niteliğine dönüştürülmüş (kuru sıkıdan dönüştürülmüş) silahları satın almak, taşımak veya bulundurmak (m.13),
- Kanunda sayılan yasak bıçak ve benzeri aletleri satmak, satışa aracılık etmek, satın almak, taşımak veya bulundurmak (m.15).
Silah veya merminin bireysel ihtiyaç yerine ticari amaçla satın alınması, satılması, nakledilmesi ya da yurt dışından Türkiye'ye sokulması hâlinde, bu fiiller "silah ticareti veya kaçakçılığı suçu" hükümleri kapsamında değerlendirilir.
Ruhsatsız Silah Bulundurma, Taşıma veya Satın Alma Suçunun Unsurları
6136 sayılı Kanun ve Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmeliğin 2. maddesine göre ruhsatsız bulundurulması, taşınması veya satın alınması suç sayılan silahlar şunlardır:
- Ateşli silah: Mermi çekirdeği veya saçma tabir edilen özel nitelikteki maddeleri, barut gazı ya da benzeri patlayıcı/itici güçle uzak mesafelere atabilen silahlar.
- Tabanca: Tam otomatik olmayan, namlu uzunluğu fişek yatağı hariç 30 santimetreyi, toplam uzunluğu 50 santimetreyi geçmeyen ateşli silahlar.
- Tam otomatik silah: Tetik çekili tutulduğunda sürekli atış yapabilen ateşli yivli silahlar.
- Yivli av tüfeği: Namlu uzunluğu 30 santimetreden fazla, sabit dipçikli, tam veya yarı otomatik atış özelliği bulunmayan, münhasıran avda veya atıcılıkta kullanılan ateşli-yivli silahlar. Yivli av tüfeği, kanunun 4. maddesinin 4. fıkrası uyarınca ruhsata tabidir.
Yargıtay uygulamasına göre bu suçların ispatı bakımından şu hususlara dikkat edilmektedir:
Ruhsatsız Silah ve Zilyetlik: Suç şekli suçlardan olduğu için, failin ele geçen silahın zilyedi olduğu mutlaka kanıtlanmalıdır. Bunun için silahın bulunduğu yerin fail tarafından fiilen gözetim ve denetim altında tutulup tutulmadığı araştırılır.
Silahın Atışa ve Kullanıma Hazır Olması: Suçun oluşabilmesi için silahın atışa ve kullanıma elverişli, yani sağlam olması gerekir. Basit bir müdahaleyle giderilebilecek arızalar suçu ortadan kaldırmaz; ancak arızanın giderilmesi ancak bir silah tamir ustasının esaslı müdahalesiyle mümkünse, bu silah ele geçirilse dahi suç oluşmaz. Silahın elverişliliği Jandarma/Polis Kriminal Laboratuvarları veya Adli Tıp Kurumu tarafından bilimsel bir raporla tespit edilir. Silahın bir suçta kullanılırken yakalanması hâlinde ise ayrıca bir rapora ihtiyaç duyulmaksızın atışa elverişli olduğu kabul edilir.
Silahın Yakalanmasının Şart Olup Olmadığı: Suçun ispatı için en kolay yol silahın ele geçirilerek incelenmesidir. Ancak silah ele geçirilemese dahi, olay yerindeki boş kovan ve mermi çekirdeği ile silahın özellikleri tespit edilerek fail cezalandırılabilir. Fail silahsız yakalanmışsa, elinden alınan svaplarda atış artığı tespiti de delil olarak değerlendirilir; bununla birlikte silahın 6136 sayılı Kanun kapsamına girip girmediği ancak kovan veya mermi çekirdeğinin incelenmesiyle netleştirilebilir.
Ruhsatsız Silah Bulundurma Suçu
Ruhsatsız silah bulundurma suçu, bulundurma ruhsatı olmadığı hâlde silahın kişisel ihtiyaç amacıyla evde veya işyerinde tutulmasıyla oluşur (m.13). Bulundurma ruhsatlı bir silahın, ruhsatın izin verdiği yerin dışında bulundurulması veya taşınması da ayrıca suç sayılır.
Adres değişikliği nedeniyle silahın yeni ikamet adresine götürülmesi kendi başına suç değildir; ancak yeni adresin idareye bildirilmemesi hâlinde faile idari para cezası uygulanır.
Ruhsatsız Silah Taşıma Suçu
Ruhsatsız silah taşıma suçu, taşıma ruhsatı olmadığı hâlde bir kimsenin silah taşımasıyla meydana gelir (m.13/1). Taşıma ruhsatlı bir silahın ruhsat süresinin dolmasına ve yenilenmemesine rağmen taşınmaya devam edilmesi de aynı suçu oluşturur; zira süresi biten taşıma ruhsatı, yenisi verilinceye kadar kanunen bulundurma ruhsatı yerine geçer ve bu hâldeki silahın dışarıda taşınması suç teşkil eder.
Yargıtay, taşıma ruhsatlı bir silahın kısa süreliğine bir başkası tarafından taşınmasını -somut olayın özellikleri elverdiği ölçüde- suç olarak kabul etmemektedir; örneğin evine götürmek üzere kısa bir süreliğine bir yakınına teslim edilen silahın taşınırken yakalanması gibi durumlar bu istisnaya girebilir. Bununla birlikte "yakının ruhsatlı silahını kısa süre taşımak hiçbir zaman suç oluşturmaz" şeklinde genel bir kabulden söz edilemez; silahın kime ait olduğu, hangi amaçla ve ne kadar süreyle taşındığı, teslim koşulları ve ele geçiriliş biçimi birlikte değerlendirilerek somut olaya göre karar verilmelidir.
Ruhsatsız Silah Satın Alma Suçu
Ruhsatsız silah satın alma suçu, bireysel ihtiyacı karşılamak amacıyla bulundurma veya taşıma ruhsatı olmayan bir silahın satın alınmasıyla oluşur. Silahın bireysel ihtiyaç yerine ticari amaçla satın alınması hâlinde "silah kaçakçılığı veya ticareti suçu" hükümleri uygulanır.
Ruhsatsız Silah Parçalarını Bulundurma, Taşıma ve Satın Alma Suçu
6136 sayılı Kanuna aykırı ateşli silahlara ait namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak, ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaların bulundurulması, taşınması veya satın alınması da ayrıca m.13/1 kapsamında suç teşkil eder.
Silah Ruhsatının Süresi ve Yenilenmesi
6136 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmeliğe göre silah taşıma veya bulundurma ruhsatının süresi 5 yıldır (m.6). Sürenin bitmesinden 1 ay önce idare tarafından ilgiliye tebligat yapılarak ruhsatın yenilenmesi gerektiği bildirilir. Tebligattan itibaren ruhsat yenileme işlemlerinin 6 ay içinde tamamlanması gerekir. Bu süre zarfında, süresi biten taşıma ruhsatı, yenisi verilinceye kadar bulundurma ruhsatı yerine geçer. Yasa koyucu, yenileme süreci tamamlanana kadar silahın taşınmasını suç saymıştır. Ruhsat süresinde yenilenmezse, ruhsatlı silah ruhsatsız silaha dönüşerek suç teşkil eder.
Sayı ve Nitelik Bakımından Vahim Silah
Yargıtay, m.13 uygulamasında "sayı veya nitelik bakımından vahim silah" kavramını iki başlık altında değerlendirmektedir:
Sayı Bakımından Vehamet: Yargıtay'ın yerleşik ve süregelen uygulamasına göre 4 adetten fazla niteliksiz silah bulundurmak, taşımak veya satın almak sayısal bakımdan vahim kabul edilmektedir.
Nitelik Bakımından Vehamet: Ateşli silahın tüfek veya seri ateşli, kısa sürede çok sayıda ve etkili biçimde mermi atabilen tam otomatik veya dürbünlü tabanca ya da benzerleri olması hâlinde nitelik bakımından vahim olduğu kabul edilir.
Belirtmek gerekir ki, fail satın alma, bulundurma ve taşıma fiillerinin tamamını gerçekleştirse dahi tek bir suçtancezalandırılır. Kanunda "ruhsatsız silah kullanma" ayrı bir suç olarak düzenlenmemiştir; zira silahın kullanılabilmesi belli bir süre taşınmasını gerektirdiğinden fail zaten taşıma suçu üzerinden cezalandırılacaktır.
Kuru Sıkı Silah/Tabanca Dönüştürme, Bulundurma, Taşıma veya Satın Alma Suçu ve Cezası
1. Kuru Sıkı Silah/Tabanca Bulundurma, Taşıma veya Satın Alma: Ses veya gaz fişeği atabilen bir silahken 6136 sayılı Kanun hükümlerine tabi bir silah vasfına dönüştürülmüş silahları satın alan, taşıyan veya bulunduranlar hakkında 2 yıldan 4 yıla kadar hapis ve 100 günden 500 güne kadar adli para cezasına hükmolunur (m.13/1). Dönüştürülmüş silahın bir adet olması ve mutat sayıdaki mermisinin veya ana/balistik parçalarının ev ya da işyerinde bulundurulması hâlinde ceza 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 100 günden 500 güne kadar adli para cezasıdır (m.13/3).
2. Kuru Sıkı Silahın Dönüştürülmesi: Kuru sıkı bir tabancanın teknik özelliklerinde değişiklik yapılarak ateşli bir silaha dönüştürülmesi işlemi, kanunun 13. maddesinin 6. fıkrası uyarınca "üretim" olarak kabul edilir ve 5729 sayılı Kanun hükümleri dışında yapılan bu üretim, aynı madde hükümlerine göre cezalandırılır. Dönüştürme suçunun temel cezası 5 yıldan 12 yıla kadar hapis cezasıdır; dönüştürülen silahın sayı ve nitelik bakımından vahim olmaması hâlinde bu ceza üçte birinden yarısına kadar indirilir (m.12/6).
Ruhsatsız Silah Bulundurma, Taşıma veya Satın Alma Suçunun Cezası
Bir Adet Ruhsatsız Silah Bulundurma: Bir adet ruhsatsız silahın ve mutat sayıdaki mermisinin ev veya işyerinde bulundurulması suçunun cezası 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 100 günden 500 güne kadar adli para cezasıdır(m.13/3). Bununla birlikte, bulundurulan tek silah dahi olsa;
- tüfek veya seri ateşli, kısa sürede çok sayıda ve etkili biçimde mermi atabilen tam otomatik ya da dürbünlü tabanca veya benzeri nitelikte ise, ya da
- nitelik bakımından vahim kabul edilen bir silahsa,
ceza 5 yıldan 8 yıla kadar hapis ve 500 günden 5.000 güne kadar adli para cezasına yükselir (m.13/2).
Ruhsatsız Silah Taşıma, Satın Alma veya Birden Fazla Silah Bulundurma: Ateşli silahları, bunlara ait mermileri, ana/balistik önemi haiz parçaları veya kuru sıkıdan dönüştürülmüş silahları satın alan, taşıyan ya da bulunduranlar hakkında 2 yıldan 4 yıla kadar hapis ve 100 günden 500 güne kadar adli para cezasına hükmolunur (m.13/1). Silahların sayı veya nitelik bakımından vahim olması hâlinde bu ceza yine 5 yıldan 8 yıla kadar hapis ve 500 günden 5.000 güne kadar adli para cezasına çıkar (m.13/2).
Ruhsatsız Mermi Bulundurma, Taşıma, Satın Alma Suçu ve Cezası
Silah taşıma veya bulundurma ruhsatı sahiplerine ihtiyaçları doğrultusunda yıllık belirli miktarda mermi verilir; bu mermilerin ruhsatsız kişilere devri kanunun 9. maddesiyle yasaklanmıştır. Ruhsat sahiplerine tanınan mutat miktarın dışında mermi satın almak, bulundurmak veya taşımak da suç teşkil eder (m.13).
Mermi sayısına göre uygulanacak fıkrayı Yargıtay şu şekilde ayırt etmektedir:
Bulundurma bakımından:
- Pek Az Sayıda Mermi Bulundurma: 50 ve daha az sayıda mermi bulundurmak, 6 aya kadar hapis ve 30-500 gün adli para cezasını gerektirir (m.13/4).
- Mutat Sayıda Mermi Bulundurma: 51-250 adet arası mermi bulundurmak, 1 yıldan 2 yıla kadar hapis ve 25-100 gün adli para cezasını gerektirir (m.13/3).
- Mutat Olmayan Sayıda Mermi Bulundurma: 251-5.000 adet arası mermi bulundurmak, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 30-100 gün adli para cezasını gerektirir (m.13/1).
- Vahim Miktarda Mermi Bulundurma: 5.001 ve üzeri mermi bulundurmak, 5 yıldan 8 yıla kadar hapis ve 500-5.000 gün adli para cezasını gerektirir (m.13/2).
Taşıma bakımından:
- Pek Az Sayıda Mermi Taşıma: 50 ve daha az mermi taşımak, 6 aya kadar hapis ve 100 güne kadar adli para cezasını gerektirir (m.13/4).
- Mutat Sayıda Mermi Taşıma: 51-5.000 adet arası mermi taşımak, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 30-100 gün adli para cezasını gerektirir (m.13/1).
- Vahim Miktarda Mermi Taşıma: 5.001 ve üzeri mermi taşımak, 5 yıldan 8 yıla kadar hapis ve 500-5.000 gün adli para cezasını gerektirir (m.13/2).
Satın alma bakımından:
- Mutat Olmayan Sayıda Mermi Satın Alma: 251-5.000 adet arası mermi satın almak, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 30-100 gün adli para cezasını gerektirir (m.13/1).
- Vahim Miktarda Mermi Satın Alma: 5.001 ve üzeri mermi satın almak, 5 yıldan 8 yıla kadar hapis ve 500-5.000 gün adli para cezasını gerektirir (m.13/2).
Uygulamada, ele geçen mermilerin sağlamlığı ancak patlatma testiyle anlaşılabildiğinden, doğru fıkranın uygulanabilmesi için en azından ilgili miktar aralığını doğrulayacak sayıda merminin test edilmesi gerekir; eksik sayıda mermi test edilerek hüküm kurulması Yargıtay tarafından bozma nedeni sayılmaktadır.
Yasak Bıçak ve Diğer Aletleri Bulundurma, Taşıma, Satma veya Satın Alma Suçu ve Cezası
6136 sayılı Kanuna göre bıçaklar ve diğer aletler "yasak olmayan" ve "yasak" olmak üzere ikiye ayrılır.
Yasak Bıçaklar ve Diğer Aletlerle İlgili Suçlar: Kanunun 4. maddesine göre kama, hançer, saldırma, şişli baston, sustalı çakı, pala, kılıç, kasatura, süngü, sivri uçlu ve oluklu bıçaklar, topuz, topuzlu kamçı, boğma teli veya zinciri, muşta ile salt saldırı ve savunmada kullanılmak üzere özel nitelikte üretilmiş benzeri aletlerin yapımı yasaktır. Bu aletlerin satılması, satışına aracılık edilmesi, satın alınması, taşınması veya bulundurulması m.15 kapsamında suç oluşturur:
- Temel ceza 6 aydan 1 yıla kadar hapis ve 25 günden az olmamak üzere adli para cezasıdır (m.15/1).
- Bu aletlerin sayı veya nitelik bakımından vahim olması hâlinde (Yargıtay'a göre 100 adetten fazlası sayı bakımından vahim kabul edilir) ceza yarıdan bir katına kadar artırılır (m.15/2). Vahamet, Polis/Jandarma Kriminal Laboratuvarı veya Adli Tıp Kurumu ekspertiz raporuyla ispatlanır.
- Bir sanat veya mesleğin icrası için yapımına izin verilmiş bıçak ve aletlerin kullanım amacı dışında satılması, satışına aracılık edilmesi, satın alınması, taşınması veya bulundurulması hâlinde de yukarıdaki cezalar uygulanır (m.15/3).
Yasak Olmayan Bıçak ve Diğer Aletleri Sırf Saldırıda Kullanmak Amacıyla Taşıma: Kendisi yasak nitelikte olmayan bir bıçak veya aletin, somut olayın hâl ve şartlarına göre sırf saldırıda kullanmak amacıyla taşınması 3 aya kadar hapis veya adli para cezasını gerektirir (m.15/4). Bu suçun oluşabilmesi için bıçağın önceden saldırı amacıyla üzerinde taşındığının olayın gelişiminden anlaşılması gerekir; ani gelişen bir olayda elde bulunan bıçağın kullanılması bu suçu oluşturmaz, yalnızca işlenen asıl suç (yaralama, öldürme vb.) cezalandırılır. Buna karşılık, husumetli olunan bir kişiyi beklerken evden alınıp yanında taşınan bıçak, sırf saldırı amacıyla taşınmış kabul edilir.
6136 Sayılı Yasaya Göre Silah Bulundurma veya Taşımaya İlişkin Kabahat Fiilleri
1. Bazı Olaylar ve İşlemler Nedeniyle Kabahat: Vefat, sağlık durumu, mahkûmiyet, müsadere, satın alma veya devir nedeniyle yapılan ruhsatlandırma ya da ruhsat yenileme işlemlerinde kanundaki yükümlülüklere aykırı davranılması hâlinde 10.000 TL'den 25.000 TL'ye kadar idari para cezasına hükmolunur (m.13/5).
2. Bulundurma Ruhsatlı Silahı Nakletme Kabahati: Nakil izin belgesi almaksızın, bulundurma izinli silahın mesken veya işyeri değişikliği nedeniyle nakledilmesi hâlinde de 10.000 TL'den 25.000 TL'ye kadar idari para cezasına hükmolunur (m.13/6).
Bu kabahat fiilleri nedeniyle idari para cezası vermeye mülki idare amiri (kaymakam veya vali) yetkilidir.
Adli Para Cezasına Çevirme, Erteleme ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması
6136 sayılı Kanuna muhalefet suçları nedeniyle hükmedilen hapis cezaları adli para cezasına çevrilemez; zira bu cezalar kanunda adli para cezasıyla birlikte veya seçimlik ceza olarak düzenlenmiştir. Seçimlik cezanın öngörüldüğü hâllerde hâkim yalnızca adli para cezasına hükmedebilir.
Koşulları oluştuğu takdirde 6136 sayılı Kanuna muhalefet suçları hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) veya cezanın ertelenmesi kararı verilmesi mümkündür.
Şikâyet Süresi, Zamanaşımı ve Uzlaşma
6136 sayılı Kanuna muhalefet suçu, uzlaştırma kapsamında yer alan suçlardan değildir. Bu suçlar şikâyete tabi olmadığından savcılık tarafından resen soruşturulur ve herhangi bir şikâyet süresi aranmaz; kamu davasına müdahil olan bir mağdur bulunsa dahi şikâyetten vazgeçilmesi davanın düşmesi sonucunu doğurmaz. Suç, olağan dava zamanaşımı süresine riayet edilerek her zaman soruşturulabilir. 6136 sayılı Kanuna muhalefet suçlarında olağan dava zamanaşımı süresi 8 yıldır.
Yargılama Usulü ve Görevli Mahkeme
Kanunun 13. maddesinin üçüncü fıkrası ile 15. maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında belirtilen suçların yargılamasında seri muhakeme usulü uygulanabilir; diğer fıkralar bakımından bu usul uygulanamaz. Cezasının üst sınırı 2 yıl olan suçlar açısından ise basit yargılama usulü uygulanabilir.
6136 sayılı Kanuna muhalefet suçunda yargılama görevi kural olarak asliye ceza mahkemesine aittir. Suçun ağır cezalık bir suçla birlikte işlenmesi hâlinde (örneğin kasten öldürme) yargılama görevi ağır ceza mahkemesine geçer.
6136 Sayılı Kanuna Muhalefet Suçu Yargıtay Kararları
Hukuka Aykırı Arama Sonucu Elde Edilen Delil: Bir olayda, konutta yapılan aramaya Cumhuriyet savcısının katılmaması ve kanunun aradığı şekilde ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişinin hazır bulundurulmaması nedeniyle aramanın hukuka aykırı olduğuna, bu arama sonucunda elde edilen tüfek ve mermilere ilişkin delilin hükme esas alınamayacağına karar verilmiştir. Buna karşılık, bir ihbar üzerine olay yerine gelen kolluğun failin elinde açıkça gördüğü tabancaya el koyması hukuka uygun kabul edilmiş; failin eylemi tek bir ruhsatsız tabanca taşıma suçu olarak nitelendirilmiştir (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 2016/7541).
Taşıma Ruhsatlı Silahın Yeni Adrese Götürülmesi: Bulundurma ruhsatlı bir silahın, başka bir ile taşınma sürecinde yetkili mercilerden izin alınmadan yeni eve götürülüp orada bulundurulması, idari bir işlem eksikliği olarak değerlendirilmiş ve suç oluşturmadığına karar verilmiştir (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 2005/1732 ve 2003/3053).
Sayı İtibarıyla Vahim Tabanca: Yargıtay'ın süregelen uygulamasına göre 4 adetten fazla tabanca sayısal bakımdan vahim sayılır. Dört adet niteliksiz tabanca bulunduran bir failin eyleminin, tabanca sayısı itibarıyla m.13/1 kapsamında kaldığı, ancak alt sınırdan uzaklaşılarak ceza belirlenmesi gerektiği; bu hususun gözetilmeden doğrudan m.13/2'ye göre hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğu vurgulanmıştır (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 2011/15711 ve 2004/1966).
Süresi Dolan Ruhsatın Yenilenmesi: İlgili yönetmelik hükümlerine göre taşıma ve bulundurma ruhsatlarının 5 yıl için geçerli olduğu, sürenin bitiminden 1 ay önce tebligat yapılacağı ve tebligattan itibaren 6 ay içinde ruhsat yenilenmezse ilgili ruhsatın iptal edileceği düzenlenmiştir; bu nedenle denetime imkân sağlanması için silah ruhsat dosyasının getirtilip gerekli tebligatların yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiği belirtilmiştir (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 2015/2303).
Mermi Sayısına Göre Suç Vasfının Belirlenmesi: Yargıtay'ın süregelen uygulamasına göre, ele geçen mermi sayısının 50 ve daha az olması hâlinde m.13/4, 51-5.000 arası olması hâlinde m.13/1, 5.001 ve üzeri olması hâlinde m.13/2 uygulanır. Doğru fıkranın belirlenebilmesi için, suça konu mermilerden en az ilgili aralığı doğrulayacak sayıda merminin atışa elverişli olduğunun bilirkişi raporuyla saptanması gerektiği; eksik sayıda mermi test edilerek hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğu vurgulanmıştır (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 2015/25717 ve 2012/38093).
Bir Arada Ele Geçen Ruhsatsız Silah ve Yasak Bıçak: Bir failden aynı anda hem ruhsatsız tabanca hem de yasak nitelikte bıçak ele geçirilmesi hâlinde, TCK'nın fikri içtima kuralı (m.44) uyarınca failin yalnızca en ağır cezayı gerektiren fiilden -genellikle ruhsatsız tabanca taşıma suçundan- ve silah sayısı dikkate alınarak alt sınırdan uzaklaşılmak suretiyle cezalandırılması gerektiği; ayrıca bıçak taşıma suçundan da ayrı bir mahkûmiyet kurulmasının hukuka aykırı olduğu belirtilmiştir (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 2015/24703 ve 2013/16923).
Evde Ele Geçen Tek Silah: Evinde yapılan aramada bir tabanca ele geçen ve bu silahı satın aldığına veya taşıdığına dair delil bulunmayan failin eyleminin m.13/3 kapsamında bulundurma suçunu oluşturacağı, m.13/1'e göre hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğu vurgulanmıştır (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 2015/24899 ve 2016/7791).
Pek Az Sayıda Mermi Bulundurma: Evinde 23 veya 39 adet mermi ele geçen faillerin eyleminin m.13/4 kapsamında kaldığı, daha ağır fıkralara göre hüküm kurulmasının veya beraat kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğu belirtilmiştir (Yargıtay 3. Ceza Dairesi, 2016/12999; Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 2016/5037).
Birden Fazla Ruhsatsız Silah Bulundurma: Üzerinde ve evinde iki adet ruhsatsız tabanca ele geçen failin m.13/1 uyarınca cezalandırılırken, alt sınırdan uzaklaşılarak ceza belirlenmesi gerektiği hususunun gözetilmesi gerektiği vurgulanmıştır (Yargıtay 16. Ceza Dairesi, 2015/2382).
Kesintisiz (Mütemadi) Suç Niteliği: 6136 sayılı Kanuna muhalefet suçu kesintisiz suçlardan olup, hukuki kesintiyi oluşturan iddianamenin düzenlendiği tarihe kadar gerçekleştirilen eylemlerin tek suç, bu tarihten sonraki eylemlerin ise ayrı suç sayılacağı; aynı döneme ait birden fazla silahın bulundurulması veya taşınması nedeniyle her bir silah için ayrı ayrı ceza verilmesinin hukuka aykırı olduğu, tek bir mahkûmiyet hükmü kurulması gerektiği vurgulanmıştır (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 2014/3365, 2018/294; Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 2018/13511).
Arızalı Silahlarda Suçun Oluşmaması: Silahın ancak bir silah ustasının esaslı ve aletli müdahalesiyle onarılabilecek bir arızaya sahip olması hâlinde, çap ve tipine uygun fişekleri patlatamayan bu silah nedeniyle ruhsatsız silah taşıma/bulundurma suçundan cezalandırma yapılamayacağı kabul edilmiştir (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 2012/23653).
Tabancanın Namlu Uzunluğu: Yönetmelikteki tanıma göre namlu uzunluğu ve toplam uzunluk ölçütlerini aşan bir silahın bu tanıma uymaması hâlinde, söz konusu silah nedeniyle ceza verilemeyeceği vurgulanmıştır (Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 2012/19338 ve 2011/531).
Bulundurma Ruhsatlı Silahın Taşınması: Meskende bulundurma ruhsatlı bir silahın, ruhsat sahibinin iradesiyle belirli bir süre ve mesafe boyunca bulundurulmasına izin verilen yer dışında taşınması hâlinde, silahın atışa elverişli olduğunun bilirkişi raporuyla saptanması koşuluyla ruhsatsız silah taşıma suçunun oluşacağı kabul edilmiştir (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 2006/190).
Ruhsatsız Silah Satın Alma Suçunun Unsurları: Kanunun 13/1. maddesinde düzenlenen suçun, ateşli silah veya mermilerin ruhsatsız olarak taşınması, bulundurulması veya satın alınması fiillerinden birinin gerçekleştirilmesiyle oluşacağı; suça konu silahı satın aldığına dair savunmada bulunan failin eyleminin ruhsatsız silah satın alma suçunu oluşturacağı ve hukuki durumunun buna göre belirlenmesi gerektiği vurgulanmıştır (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E.2022/533 - K.2025/170).
Sıkça Sorulan Sorular
Ruhsatsız silah bulundurmanın cezası ne kadardır? Bir adet ruhsatsız silahın ev veya işyerinde bulundurulmasının temel cezası 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 100 günden 500 güne kadar adli para cezasıdır; silah vahim nitelikte veya sayıda ise ceza 5 yıldan 8 yıla kadar hapis olarak uygulanır.
Bıçak bulundurmak her zaman suç mudur? Hayır. Yalnızca 6136 sayılı Kanun'un 4. maddesinde sayılan yasak nitelikteki bıçak ve aletlerin bulundurulması, taşınması veya satılması suç teşkil eder; ev, meslek veya sanat icrası için gerekli sıradan bıçaklar kapsam dışıdır.
Vahim miktarda mermiden ne anlaşılır? Yargıtay uygulamasına göre 5.001 ve üzeri mermi vahim miktar kabul edilir ve bu durumda 5 yıldan 8 yıla kadar hapis cezası uygulanır.
Kuru sıkı tabanca bulundurmak suç mudur? Kuru sıkı tabancaların usulüne uygun taşınması suç değildir; ancak bu tür bir silahın teknik özelliklerinde değişiklik yapılarak gerçek bir ateşli silaha dönüştürülmesi ayrı ve ağır bir suç olarak düzenlenmiştir.
Ruhsatsız silah taşıma suçu adli sicil kaydına işler mi? Evet, mahkûmiyet hükmü adli sicil kaydına işler; kaydın silinmesi cezanın infazı sonrasında öngörülen usullerle mümkündür.
Sonuç
Ruhsatsız silah, mermi veya bıçak bulundurma, taşıma ve satın alma suçlarında uygulanacak ceza; silahın veya merminin türüne, sayısına, vahim nitelikte olup olmadığına, ele geçiriliş biçimine ve fiilin işleniş şekline göre önemli ölçüde farklılaşmaktadır. Aramanın hukuka uygunluğu, silahın atışa elverişliliği, mermi sayısının doğru tespiti ve birden fazla suçun tek fiil kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceği gibi teknik hususlar yargılamanın seyrini doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle gerek soruşturma gerekse kovuşturma aşamasında alanında deneyimli bir ceza avukatından hukuki destek alınması büyük önem taşımaktadır.
Bu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup somut olaya özgü değerlendirme için iletişim bölümünden danışılması tavsiye edilir.